w kossak 1

Simona Kossak

ur. 30 maja 1943 w Krakowie

zm. 15 marca 2007 w Białymstoku

Polska profesor nauk leśnych, popularyzatorka nauk biologicznych, w tym zoologicznych. Znana przede wszystkim z aktywności na rzecz zachowania resztek naturalnych ekosystemów Polski. Pracując naukowo zajmowała się, między innymi, ekologią behawioralną ssaków. Sama siebie określała czasem mianem zoopsychologa.

Urodziła się w Krakowie. Od 1950 uczęszczała do Żeńskiej Szkoły Miejskiej przy ul. Bernardyńskiej 7, a w latach 1957–1961 uczyła się w IX Liceum Ogólnokształcącym im. Józefy Joteyko, szkoły o wysokim poziomie.

Po maturze zdawała na Wydział Aktorski Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Krakowie, nie zdała jednak egzaminu praktycznego. Wobec tego przystąpiła do egzaminów na Wydział Filologii Polskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego i została tam przyjęta. W 1962 r. zdawała egzaminy na historię sztuki, ale nie została przyjęta. W 1962 r. zaczęła pracować w Instytucie Zootechniki w Balicach, początkowo jako telefonistka, a później jako starszy technik maszyn analityczno-statystycznych (wprowadzała do maszyn dane statystyczne). W 1963 r. zdawała bezskutecznie egzamin na biologię, a w 1964 zdała kolejny egzamin i zwolniwszy się z Instytutu Zootechniki, rozpoczęła studia na Wydziale Biologii i Nauk o Ziemi Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 1965 Simona Kossak została, jako pierwsza kobieta w dziejach UJ, wybrana Mistrzynią Bractwa Żakowskiego. Najbardziej była zainteresowana wykładami z zoopsychologii, prowadzonymi przez prof. Wojtusiaka, który został promotorem jej pracy magisterskiej. W czasie wakacji Simona wędrowała wraz z innymi studentami po Bieszczadach i Tatrach oraz brała udział w obozach jeździeckich.

Magisterium uzyskała w 1970 r. pod kierunkiem prof. dr Romana J. Wojtusiaka na podstawie rozprawy Dźwięki wydawane przez ryby z gatunku Hemichromis bimaculatus w zależności od natężenia światła, którą wyróżniono publikacją w Zeszytach Naukowych UJ.

W 1980 r. Rada Naukowa Instytutu Badawczego Leśnictwa w Warszawie nadała jej z wyróżnieniem stopień naukowy doktora nauk leśnych na podstawie rozprawy doktorskiej Badania nad sytuacją troficzną sarn na siedlisku boru mieszanego świeżego w Puszczy Białowieskiej.

W 1991 uzyskała z wyróżnieniem stopień naukowy doktora habilitowanego nauk leśnych na podstawie rozprawy habilitacyjnej Środowiskowe i wewnątrz gatunkowe uwarunkowania zachowań pokarmowych sarn (Capreolus capreolus L.) w środowisku leśnym.

W 2000 otrzymała tytuł naukowy profesora nauk leśnych. Pracowała w Zakładzie Badania Ssaków Polskiej Akademii Nauk w Białowieży oraz w Instytucie Badawczym Leśnictwa w Zakładzie Lasów Naturalnych, gdzie od stycznia 2003 pełniła stanowisko kierownika.

Była także jednym z pomysłodawców unikatowego na skalę światową odstraszacza UOZ-1, urządzenia ostrzegającego dzikie zwierzęta przed przejazdem pociągów. Była znana z bezkompromisowych poglądów i działań

 na rzecz ochrony przyrody, zwłaszcza Puszczy Białowieskiej, gdzie w starej leśniczówce Dziedzinka mieszkała ponad 30 lat.

W uznaniu zasług na polu nauki i popularyzowania ochrony przyrody w 2000 została uhonorowana Złotym Krzyżem Zasługi.

Pochodziła ze znanej artystycznej rodziny. Była córką Jerzego Kossaka, siostrą Glorii Kossak, wnuczką Wojciecha Kossaka i prawnuczką Juliusza Kossaka – malarzy oraz bratanicą pisarek Magdaleny Samozwaniec oraz Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej. Jej partnerem życiowym był Lech Wilczek.

W 2011 ukazał się przygotowany przez Lecha Wilczka album Spotkanie z Simoną Kossak poświęcony jej pamięci, wypełniony zdjęciami i wspomnieniami

z czasów, gdy wspólnie mieszkali w leśniczówce.

Zmarła 15 marca 2007 w białostockim szpitalu wskutek poważnej choroby nowotworowej. Msza święta żałobna odbyła się 22 marca w kościele parafialnym pw. św. Wojciecha w Porytem.

Publikacje:

  • Trzy żywioły,
  • O zwierzętach i przyrodzie
  • O ziołach i zwierzętach,
  • Opowieści z Dziedzinki, Fundacja Sąsiedzi,
  • Opowieści, Fundacja Sąsiedzi,
  • Gawędy Simony Kossak, Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Białymstoku,
  • Powietrze, z odcinkami serii Rok w puszczy na płycie DVD,
  • Woda, z odcinkami serii Rok w puszczy na płycie DVD,
  • Ziemia, z odcinkami serii Rok w puszczy na płycie DVD,
  • Dlaczego w trawie piszczy? Gawędy Simony Kossak,
  • Serce i Pazur. O uczuciach zwierząt,
  • Saga Puszczy Białowieskiej,
  • Wilk – zabójca zwierząt gospodarskich?,
  • Opowiadania o ziołach i zwierzętach – zgodnie z naturą swojego gatunku,

Audycje radiowe:

  • Dlaczego w trawie piszczy?

Filmy i reportaże: Rok w Puszczy, seria filmów przyrodniczych z autorskim udziałem Simony Kossak,:

  • Huczka
  • Wycie wilka
  • Kwietniowe ropuchy
  • Oko w oko z bobrem
  • Marcowe gody
  • Lipcowe pszczoły