|
|
Simona Kossakur. 30 maja 1943 w Krakowiezm. 15 marca 2007 w Białymstoku |
Polska profesor nauk leśnych, popularyzatorka nauk biologicznych, w tym zoologicznych. Znana przede wszystkim z aktywności na rzecz zachowania resztek naturalnych ekosystemów Polski. Pracując naukowo zajmowała się, między innymi, ekologią behawioralną ssaków. Sama siebie określała czasem mianem zoopsychologa.
Urodziła się w Krakowie. Od 1950 uczęszczała do Żeńskiej Szkoły Miejskiej przy ul. Bernardyńskiej 7, a w latach 1957–1961 uczyła się w IX Liceum Ogólnokształcącym im. Józefy Joteyko, szkoły o wysokim poziomie.
Po maturze zdawała na Wydział Aktorski Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Krakowie, nie zdała jednak egzaminu praktycznego. Wobec tego przystąpiła do egzaminów na Wydział Filologii Polskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego i została tam przyjęta. W 1962 r. zdawała egzaminy na historię sztuki, ale nie została przyjęta. W 1962 r. zaczęła pracować w Instytucie Zootechniki w Balicach, początkowo jako telefonistka, a później jako starszy technik maszyn analityczno-statystycznych (wprowadzała do maszyn dane statystyczne). W 1963 r. zdawała bezskutecznie egzamin na biologię, a w 1964 zdała kolejny egzamin i zwolniwszy się z Instytutu Zootechniki, rozpoczęła studia na Wydziale Biologii i Nauk o Ziemi Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 1965 Simona Kossak została, jako pierwsza kobieta w dziejach UJ, wybrana Mistrzynią Bractwa Żakowskiego. Najbardziej była zainteresowana wykładami z zoopsychologii, prowadzonymi przez prof. Wojtusiaka, który został promotorem jej pracy magisterskiej. W czasie wakacji Simona wędrowała wraz z innymi studentami po Bieszczadach i Tatrach oraz brała udział w obozach jeździeckich.
Magisterium uzyskała w 1970 r. pod kierunkiem prof. dr Romana J. Wojtusiaka na podstawie rozprawy Dźwięki wydawane przez ryby z gatunku Hemichromis bimaculatus w zależności od natężenia światła, którą wyróżniono publikacją w Zeszytach Naukowych UJ.
W 1980 r. Rada Naukowa Instytutu Badawczego Leśnictwa w Warszawie nadała jej z wyróżnieniem stopień naukowy doktora nauk leśnych na podstawie rozprawy doktorskiej Badania nad sytuacją troficzną sarn na siedlisku boru mieszanego świeżego w Puszczy Białowieskiej.
W 1991 uzyskała z wyróżnieniem stopień naukowy doktora habilitowanego nauk leśnych na podstawie rozprawy habilitacyjnej Środowiskowe i wewnątrz gatunkowe uwarunkowania zachowań pokarmowych sarn (Capreolus capreolus L.) w środowisku leśnym.
W 2000 otrzymała tytuł naukowy profesora nauk leśnych. Pracowała w Zakładzie Badania Ssaków Polskiej Akademii Nauk w Białowieży oraz w Instytucie Badawczym Leśnictwa w Zakładzie Lasów Naturalnych, gdzie od stycznia 2003 pełniła stanowisko kierownika.
Była także jednym z pomysłodawców unikatowego na skalę światową odstraszacza UOZ-1, urządzenia ostrzegającego dzikie zwierzęta przed przejazdem pociągów. Była znana z bezkompromisowych poglądów i działań
na rzecz ochrony przyrody, zwłaszcza Puszczy Białowieskiej, gdzie w starej leśniczówce Dziedzinka mieszkała ponad 30 lat.
W uznaniu zasług na polu nauki i popularyzowania ochrony przyrody w 2000 została uhonorowana Złotym Krzyżem Zasługi.
Pochodziła ze znanej artystycznej rodziny. Była córką Jerzego Kossaka, siostrą Glorii Kossak, wnuczką Wojciecha Kossaka i prawnuczką Juliusza Kossaka – malarzy oraz bratanicą pisarek Magdaleny Samozwaniec oraz Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej. Jej partnerem życiowym był Lech Wilczek.
W 2011 ukazał się przygotowany przez Lecha Wilczka album Spotkanie z Simoną Kossak poświęcony jej pamięci, wypełniony zdjęciami i wspomnieniami
z czasów, gdy wspólnie mieszkali w leśniczówce.
Zmarła 15 marca 2007 w białostockim szpitalu wskutek poważnej choroby nowotworowej. Msza święta żałobna odbyła się 22 marca w kościele parafialnym pw. św. Wojciecha w Porytem.
Publikacje:
- Trzy żywioły,
- O zwierzętach i przyrodzie
- O ziołach i zwierzętach,
- Opowieści z Dziedzinki, Fundacja Sąsiedzi,
- Opowieści, Fundacja Sąsiedzi,
- Gawędy Simony Kossak, Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Białymstoku,
- Powietrze, z odcinkami serii Rok w puszczy na płycie DVD,
- Woda, z odcinkami serii Rok w puszczy na płycie DVD,
- Ziemia, z odcinkami serii Rok w puszczy na płycie DVD,
- Dlaczego w trawie piszczy? Gawędy Simony Kossak,
- Serce i Pazur. O uczuciach zwierząt,
- Saga Puszczy Białowieskiej,
- Wilk – zabójca zwierząt gospodarskich?,
- Opowiadania o ziołach i zwierzętach – zgodnie z naturą swojego gatunku,
Audycje radiowe:
- Dlaczego w trawie piszczy?
Filmy i reportaże: Rok w Puszczy, seria filmów przyrodniczych z autorskim udziałem Simony Kossak,:
- Huczka
- Wycie wilka
- Kwietniowe ropuchy
- Oko w oko z bobrem
- Marcowe gody
- Lipcowe pszczoły
